အောက်ဆာလိတ်ဓာတ်ဟာ လူအများစုအတွက် အဆင်ပြေပေမယ့် အူလမ်းကြောင်းလုပ်ဆောင်ချက် ပြောင်းလဲနေသူတွေဟာ စားသုံးမှုကို ကန့်သတ်သင့်ပါတယ်။ သုတေသနပြုချက်တွေအရ အောက်ဆာလိတ်ဓာတ်ဟာ အော်တစ်ဇင် ဒါမှမဟုတ် နာတာရှည် မိန်းမကိုယ်နာကျင်မှုကို ဖြစ်စေတယ်လို့ မဖော်ပြထားပေမယ့် တချို့လူတွေမှာ ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။
အောက်ဆာလစ်အက်ဆစ်သည် အရွက်စိမ်းများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ သစ်သီးများ၊ ကိုကိုး၊ အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့များ အပါအဝင် အပင်များစွာတွင် တွေ့ရှိရသော အော်ဂဲနစ်ဒြပ်ပေါင်းတစ်ခုဖြစ်သည် (1)။
အပင်များတွင် ၎င်းသည် သတ္တုဓာတ်များနှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး အောက်ဆာလိတ်များ ဖြစ်ပေါ်စေလေ့ရှိသည်။ “အောက်ဆာလစ်အက်ဆစ်” နှင့် “အောက်ဆာလိတ်” ဟူသော ဝေါဟာရများကို အာဟာရသိပ္ပံတွင် အပြန်အလှန်အသုံးပြုကြသည်။
သင့်ခန္ဓာကိုယ်သည် အောက်ဆာလိတ်ကို ၎င်းကိုယ်တိုင် ထုတ်လုပ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် အစားအစာမှ ရရှိနိုင်သည်။ ဗီတာမင်စီကို ဇီဝဖြစ်စဉ်မှတစ်ဆင့် အောက်ဆာလိတ်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သည် (2)။
အောက်ဆာလိတ်များသည် မျိုချမိသောအခါ သတ္တုဓာတ်များနှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး ကယ်လ်စီယမ် အောက်ဆာလိတ်နှင့် သံဓာတ် အောက်ဆာလိတ် အပါအဝင် ဒြပ်ပေါင်းများကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အဓိကအားဖြင့် အူမကြီးတွင် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော်လည်း ကျောက်ကပ်နှင့် ဆီးလမ်းကြောင်း၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။
သို့သော်၊ ထိခိုက်လွယ်သူများအတွက်၊ အောက်ဆာလိတ်များသော အစားအစာသည် ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းနှင့် အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာများဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သည်။
အောက်ဆာလိတ်သည် အပင်များတွင်တွေ့ရှိရသော အော်ဂဲနစ်အက်ဆစ်တစ်မျိုးဖြစ်သော်လည်း ခန္ဓာကိုယ်မှလည်း ပေါင်းစပ်ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် သတ္တုဓာတ်များနှင့် ပေါင်းစပ်ပြီး ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းနှင့် အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာများဖြစ်ပွားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
အောက်ဆာလိတ်နှင့် ဆက်စပ်နေသော အဓိက ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများထဲမှ တစ်ခုမှာ ၎င်းတို့သည် အူလမ်းကြောင်းရှိ သတ္တုဓာတ်များနှင့် ပေါင်းစပ်နိုင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှ စုပ်ယူမှုကို တားဆီးနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ ဟင်းနုနွယ်ရွက်တွင် ကယ်လ်စီယမ်နှင့် အောက်ဆာလိတ်များ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်သောကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်သည် ကယ်လ်စီယမ်ပမာဏများစွာ စုပ်ယူခြင်းမှ တားဆီးပေးသည် (4)။
သို့သော် အစားအစာများတွင်ပါရှိသော သတ္တုဓာတ်အချို့သာ အောက်ဆာလိတ်နှင့် ပေါင်းစပ်နိုင်ကြောင်း မှတ်သားထားရန် အရေးကြီးပါသည်။
ဟင်းနုနွယ်ရွက်မှ ကယ်လ်စီယမ်စုပ်ယူမှု လျော့နည်းသွားသော်လည်း၊ နို့နှင့် ဟင်းနုနွယ်ရွက်ကို တွဲဖက်စားသုံးခြင်းသည် နို့မှ ကယ်လ်စီယမ်စုပ်ယူမှုကို မထိခိုက်ပါ (4)။
အောက်ဆာလိတ်များသည် အူလမ်းကြောင်းရှိ သတ္တုဓာတ်များနှင့် ပေါင်းစပ်နိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် အမျှင်ဓာတ်နှင့် ပေါင်းစပ်သောအခါ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့၏ စုပ်ယူမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ပုံမှန်အားဖြင့် ကယ်လ်စီယမ်နှင့် အောက်ဆာလိတ် အနည်းငယ်သည် ဆီးလမ်းကြောင်းတွင် အတူတကွ ရှိနေသော်လည်း ၎င်းတို့သည် ပျော်ဝင်နေမည်ဖြစ်ပြီး ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ မဖြစ်စေပါ။
သို့သော် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ၎င်းတို့သည် ပေါင်းစပ်ပြီး ပုံဆောင်ခဲများ ဖွဲ့စည်းလေ့ရှိသည်။ အချို့လူများတွင် ဤပုံဆောင်ခဲများသည် အထူးသဖြင့် အောက်ဆာလိတ်အဆင့် မြင့်မားပြီး ဆီးထွက်နှုန်း နည်းပါက ကျောက်တည်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည် (1)။
ကျောက်အသေးများသည် များသောအားဖြင့် ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ မဖြစ်စေသော်လည်း ကျောက်အကြီးများသည် ဆီးလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ဖြတ်သွားသောအခါ ပြင်းထန်သောနာကျင်မှု၊ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် ဆီးထဲတွင်သွေးပါခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းရာဇဝင်ရှိသူများသည် အောက်ဆာလိတ် (7, 8) မြင့်မားသော အစားအစာများ စားသုံးမှုကို လျှော့ချရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
သို့သော်၊ ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်နေသော လူနာအားလုံးအတွက် အောက်ဆာလိတ်ကို လုံးဝကန့်သတ်ရန် အကြံပြုထားခြင်း မရှိတော့ပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဆီးတွင်တွေ့ရှိရသော အောက်ဆာလိတ်၏ ထက်ဝက်ကို အစားအစာမှ စုပ်ယူမည့်အစား ခန္ဓာကိုယ်မှ ထုတ်လုပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည် (8၊ 9)။
ယခုအခါ ဆီးလမ်းကြောင်းဆရာဝန်အများစုသည် ဆီးအောက်ဆာလိတ်ပမာဏ မြင့်မားသောလူနာများအတွက်သာ အောက်ဆာလိတ်နည်းသော အစားအစာ (တစ်နေ့လျှင် 100 မီလီဂရမ်အောက်) ကို ညွှန်ကြားလေ့ရှိသည် (10, 11)။
ထို့ကြောင့် မည်မျှကန့်သတ်ချက်လိုအပ်သည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် အခါအားလျော်စွာ စမ်းသပ်ရန် အရေးကြီးပါသည်။
အောက်ဆာလိတ်ဓာတ်များသော အစားအစာများသည် ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သည်။ အောက်ဆာလိတ်စားသုံးမှုကို ကန့်သတ်ရန် အကြံပြုချက်များသည် ဆီးထဲတွင်ရှိသော အောက်ဆာလိတ်ပမာဏအပေါ် အခြေခံသည်။
အချို့က အောက်ဆာလိတ်သည် ရှင်းမပြနိုင်သော နာတာရှည် မိန်းမကိုယ်နာကျင်မှုဖြင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသော vulvodynia နှင့် ဆက်စပ်နေနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
လေ့လာမှုရလဒ်များအပေါ် အခြေခံ၍ သုတေသီများက အခြေအနေနှစ်ခုစလုံးသည် အစားအသောက်အောက်ဆာလိတ်များကြောင့် ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည် (12၊ 13၊ 14)။
သို့သော်၊ ၁၉၉၇ ခုနှစ် လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် vulvodynia ရှိသော အမျိုးသမီး ၅၉ ဦးကို အောက်ဆာလိတ်နည်းသော အစားအစာနှင့် ကယ်လ်စီယမ်ဖြည့်စွက်စာများဖြင့် ကုသခဲ့ပြီး လေးပုံတစ်ပုံနီးပါးသည် ရောဂါလက္ခဏာများတွင် တိုးတက်မှုကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည် (14)။
အစားအသောက်အောက်ဆာလိတ်များသည် ရောဂါကိုဖြစ်စေမည့်အစား ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သည်ဟု လေ့လာမှုရေးသားသူများက ကောက်ချက်ချခဲ့ကြသည်။
အွန်လိုင်းပုံပြင်အချို့တွင် အောက်ဆာလိတ်သည် အော်တစ်ဇင် သို့မဟုတ် vulvodynia နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသော်လည်း ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ဆက်စပ်မှုကို စစ်ဆေးသည့် လေ့လာမှုအနည်းငယ်သာရှိသည်။ နောက်ထပ်သုတေသနပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
အောက်ဆာလိတ်များသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်းသည် အော်တစ်ဇင် သို့မဟုတ် vulvodynia ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်ကြသော်လည်း လက်ရှိသုတေသနပြုချက်များသည် ဤပြောဆိုချက်များကို ထောက်ခံခြင်းမရှိပါ။
အောက်ဆာလိတ်နည်းတဲ့ အစားအစာကို ထောက်ခံသူတချို့က ကျန်းမာရေးကို ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စေနိုင်တာကြောင့် အောက်ဆာလိတ်များတဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ကြဉ်တာ အကောင်းဆုံးလို့ ပြောကြပါတယ်။
သို့သော် အရာအားလုံးက ဒီလောက်ရိုးရှင်းတာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီအစားအစာအများစုဟာ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်ပြီး အရေးကြီးတဲ့ antioxidants၊ အမျှင်ဓာတ်နဲ့ အခြားအာဟာရဓာတ်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။
အောက်ဆာလိတ်ပါဝင်သော အစားအစာများစွာသည် အရသာရှိပြီး ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်ပါသည်။ လူအများစုအတွက် အောက်ဆာလိတ်ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် မလိုအပ်ဘဲ အန္တရာယ်ပင်ဖြစ်စေနိုင်သည်။
သင်စားသုံးသော အောက်ဆာလိတ်အချို့ကို သင့်အူလမ်းကြောင်းရှိ ဘက်တီးရီးယားများက သတ္တုဓာတ်များနှင့် ပေါင်းစပ်ခြင်းမပြုမီ ချေဖျက်ပစ်ပါသည်။
ဤဘက်တီးရီးယားများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် Oxalobacterium oxytogenes သည် oxalate ကို စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်အဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသည် ခန္ဓာကိုယ်မှ စုပ်ယူသော oxalate ပမာဏကို သိသိသာသာ လျော့ကျစေသည် (15)။
သို့သော်၊ ပဋိဇီဝဆေးများသည် O. formigenes ကိုလိုနီအရေအတွက်ကို လျော့နည်းစေသောကြောင့် လူအချို့၏ အူလမ်းကြောင်းတွင် ဤဘက်တီးရီးယားများ များများစားစား မရှိပါ (16)။
ထို့အပြင်၊ လေ့လာမှုများအရ အူလမ်းကြောင်းရောင်ရမ်းခြင်းရောဂါရှိသူများသည် ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းဖြစ်နိုင်ခြေပိုများကြောင်းပြသထားသည် (17၊ 18)။
အလားတူပင်၊ အစာအိမ် bypass ခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို ပြောင်းလဲစေသည့် အခြားလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ခံယူထားသူများ၏ ဆီးထဲတွင် oxalate ပမာဏ မြင့်မားစွာ တွေ့ရှိရသည် (19)။
ဒါကြောင့် ပဋိဇီဝဆေးတွေ သောက်နေသူတွေ ဒါမှမဟုတ် အူလမ်းကြောင်း ချို့ယွင်းနေသူတွေဟာ အောက်ဆာလိတ်နည်းတဲ့ အစားအစာကနေ အကျိုးကျေးဇူး ပိုရနိုင်တယ်လို့ ညွှန်ပြနေပါတယ်။
ကျန်းမာသူအများစုသည် အောက်ဆာလိတ်ကြွယ်ဝသော အစားအစာများကို ပြဿနာမရှိဘဲ စားသုံးနိုင်သော်လည်း အူလမ်းကြောင်းလုပ်ဆောင်ချက် ပြောင်းလဲနေသူများသည် ၎င်းတို့၏ စားသုံးမှုကို ကန့်သတ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
အောက်ဆာလိတ်များကို အပင်အားလုံးနီးပါးတွင် တွေ့ရှိရသော်လည်း အချို့တွင် အလွန်များပြားသော ပမာဏပါဝင်ပြီး အချို့တွင် အလွန်နည်းပါးသော ပမာဏ ပါဝင်သည် (20)။
စားသုံးမှုပမာဏ ကွဲပြားနိုင်သောကြောင့် ချီကော်ရီကဲ့သို့သော “အောက်ဆာလိတ်များသော” အစားအစာအချို့ကို စားသုံးမှုပမာဏ လုံလောက်ပါက အောက်ဆာလိတ်နည်းသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ အောက်ဆာလိတ်များသော အစားအစာများစာရင်း (၁၀၀ ဂရမ်စားသုံးမှုတွင် ၅၀ မီလီဂရမ်ထက်ပို) (၂၁၊ ၂၂၊ ၂၃၊ ၂၄၊ ၂၅) မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
အပင်များတွင် အောက်ဆာလိတ်ပမာဏသည် အလွန်မြင့်မားခြင်းမှ အလွန်နိမ့်သည်အထိ ရှိသည်။ တစ်ကြိမ်စာတွင် အောက်ဆာလိတ် ၅၀ မီလီဂရမ်ထက်ပိုသော အစားအစာများကို “အောက်ဆာလိတ်များခြင်း” အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းကြောင့် အောက်ဆာလိတ်နည်းသော အစားအစာကို စားသုံးသူများသည် တစ်နေ့လျှင် အောက်ဆာလိတ် ၅၀ မီလီဂရမ်ထက် လျော့နည်းစွာ စားသုံးရန် တောင်းဆိုခံရလေ့ရှိသည်။
တစ်နေ့လျှင် အောက်ဆာလိတ် ပါဝင်မှု ၅၀ မီလီဂရမ်ထက်နည်းခြင်းဖြင့် မျှတပြီး အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ ကယ်လ်စီယမ်သည် အောက်ဆာလိတ် စုပ်ယူမှုကိုလည်း လျော့နည်းစေရန် ကူညီပေးပါသည်။
သို့သော် ကျန်းမာနေလိုသော ကျန်းမာသူများသည် အောက်ဆာလိတ်ဓာတ် မြင့်မားသောကြောင့် အာဟာရဓာတ်ကြွယ်ဝသော အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ရန် မလိုအပ်ပါ။
ကျွန်ုပ်တို့၏ကျွမ်းကျင်သူများသည် ကျန်းမာရေးနှင့် ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှုကို အဆက်မပြတ်စောင့်ကြည့်ပြီး အချက်အလက်အသစ်များ ရရှိနိုင်သည်နှင့်အမျှ ကျွန်ုပ်တို့၏ဆောင်းပါးများကို အပ်ဒိတ်လုပ်ပါသည်။
အောက်ဆလိတ်နည်းသော အစားအစာသည် ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းအပါအဝင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအခြေအနေအချို့ကို ကုသရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးသည် အောက်ဆလိတ်နည်းသော အစားအစာများနှင့်...
အောက်ဆာလိတ်သည် အပင်များနှင့် လူသားများတွင် ပမာဏများစွာတွေ့ရှိရသော သဘာဝအလျောက်ဖြစ်ပေါ်သော မော်လီကျူးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူသားများအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်မဟုတ်ပါ။ လွန်ကဲပါက…
ဆီးထဲမှာ ကယ်လ်စီယမ် အောက်ဆာလိတ် ပုံဆောင်ခဲတွေ စုပုံနေတာက ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ရတဲ့ အဖြစ်အများဆုံး အကြောင်းရင်းပါ။ ဒီကျောက်တွေ ဘယ်ကလာလဲ၊ ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ၊ ဘယ်လိုဖယ်ရှားမလဲဆိုတာ ရှာဖွေကြည့်ရအောင်...
သုတေသနပြုချက်များအရ ကြက်ဥ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သံလွင်ဆီကဲ့သို့သော အစားအစာများသည် GLP-1 အဆင့်ကို မြှင့်တင်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း၊ အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာများစားသုံးခြင်းနှင့် သကြားနှင့် အရက်သောက်သုံးမှု လျှော့ချခြင်းတို့သည် ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အကြံပြုချက်အချို့သာဖြစ်သည်။...
တစ်ပတ်လျှင် အတုအပ အချိုဓာတ် ၂ လီတာ သို့မဟုတ် ၂ လီတာထက်ပို၍ စားသုံးကြောင်း ဖော်ပြသော ပါဝင်သူများသည် နှလုံးခုန်မမှန်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ၂၀% ပိုများကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။
GLP-1 အစားအသောက်ရဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ကတော့ သစ်သီးဝလံတွေ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ အဆီတွေနဲ့ ကောက်နှံစေ့တွေလိုမျိုး ပြည့်ဝဆီပါတဲ့ အစားအစာတွေကို အာရုံစိုက်ပြီး မပြုပြင်ရသေးတဲ့ အစားအစာတွေကို ကန့်သတ်စားသုံးဖို့ပါပဲ...